लीड्सच्या चिप्स -भाग १४ – ब्रिटीश कुटुंबाशी संवाद

मारिओ आणि नताशा या भारतीय जोडप्याच्या लग्नाचा पहिला वाढदिवस, त्यांच्या अपत्याचा, म्हणजे रीसाचा बाप्तिस्मा आणि २००६ च्या नववर्षाचे स्वागत अशा त्रिवेणी निमित्त त्यांनी आपल्या घरीच एक छोटीशी लंच पार्टी ठेवली होती.  क्रिस्टीना आणि बर्नार्ड हे एक स्थानिक वयस्कर जोडपे, ईव्हान हा चर्चमार्फत समाजकार्य करणारा युवक,  मारिओच्या ऑफीसमधील तीन चार भारतीय सहकारी आणि त्यांचे कुटुंबीय अशी अगदी मोजकी मंडळीच या घरगुती पार्टीला आली होती.  याहून जास्त लोकांना बसायला तिथे जागाही नव्हती.

लीड्सला आल्यापासून ख-या ब्रिटीश लोकांबरोबर गप्पा मारायची ही पहिलीच संधी मला मिळाली होती. बर्नार्डने बरीच वर्षे सैन्यदलात काढली होती. ते लोक कांही काळ सायप्रस व फॉकलंड या द्वीपांमध्येही राहून आले होते पण त्या ठिकाणांच्या लोकांच्या, सैन्यदलाच्या किंवा प्रवासांच्या अनुभवांबद्दल किंबहुना एकंदरीतच फारसे बोलायला बर्नार्ड मुळीसुध्दा उत्सुक दिसला नाही. क्रिस्टीना मात्र खूपच बोलकी होती. अगदी चॅटरबॉक्स म्हणावी तशी.  जवळच्याच बीस्टन या गावात दोघांनीही घालवलेल्या रम्य बालपणापासून ते नुकत्याच तासाभरापूर्वी चर्चमध्ये घडलेल्या बाप्तिस्म्याच्या धार्मिक विधीपर्यंत अनेक विषयांवर रसभरीत भाष्य करीत तीच गप्पागोष्टींचे सारे सूत्रसंचालन करीत होती. “हो ना”, ” कदाचित्”, ” नक्कीच” असे एक दोन शब्द बोलत बर्नार्ड मधून मधून तिला साथ देत होता. त्यांचे कुटुंब आंतरराष्ट्रीय असावे. एका मुलीचा विषय निघाला, ती कधी जर्मनीमध्ये तर आफ्रिकेत होती आणि अमेरिका ते ऑस्ट्रेलियात कुठे ना कुठे भ्रमण करायला जात होती. ते कुटुंब नक्कीच नाना नानी होण्याच्या वयाचे होते, पण नातवंडांचे कौतुक त्यांच्या बोलण्यात कुठे डोकावले नाही. नसत्या चोंकशा करायचा चोंबडेपणा करायचे नाही असे मी ठरवूनच टाकले होते. आणि ज्या वेगाने ख्रिस्टीना या विषयावरून त्या विषयावर उड्डाण करत होती त्यात कोठलाच धागा हातात रहात नव्हता.

पारंपरिक कुटुंबसंस्थेबद्दल ख्रिस्टीना खूपच भावूक होती. त्यामुळे भविष्यकाळात आपल्या (ब्रिटीश किंवा ख्रिश्चन किंवा मानवी यातले काहीही समजावे) समाजाचे काय होणार याची घोर चिंता तिला लागली आहे असे वाटत होते. कुणीतरी गंमतीने म्हंटले की आजकालच्या पालकांच्या मनात आपल्या वयात येत असलेल्या मुलांबद्दल एकच इच्छा, अपेक्षा किंवा आकांक्षा असते की त्यांची लग्ने व्हावीत, ती ही मुलांची मुलींबरोबर आणि मुलींची मुलांबरोबर ! तिथे उपस्थित असलेल्या सगळ्या भारतीय लोकांनी जाहीर करून टाकले की आपण बुवा आपली मुले मोठी व्हायच्या आत मायदेशी परतणार. इंग्लंडमधले वारे तिकडे पोचणारच नाही याबद्दल केवढा विश्वास त्यांना वाटत होता? आणि तुम्ही भारतात परत गेलात म्हणून तुमची मुले तिथेच कशावरून राहणार आहेत? त्यांना पंख फुटतीलच ! 

समाजसेवेच्या निमित्ताने केलेल्या भ्रमंतीमध्ये आलेले कांही मजेदार अनुभव ईव्हानने सांगितले. तो वर्षभर बांगलादेशात राहून गेला होता त्यामुळे त्याला भारतीय उपखंडातील जीवनशैलीची थोडीफार कल्पना होती. बांगलादेशात असतांना तो कामानिमित्य तिकडच्या ग्रामीण भागातही राहून आला होता. भाषा न समजल्यामुळे होणा-या गंमती त्याने सांगितल्या. एका कँपमध्ये गेला असतांना तिथल्या मुलांनी म्हणे त्याला एक ब्रिटीश डिश बनवायला सांगितले. त्याने एक मासा मागवला, त्याला चिमट्यात पकडला आणि शेकोटीच्या जाळावर धरून खरपूस भाजला आणि हेच आमची जगप्रसिध्द आणि लोकप्रिय स्मोक्ड सामन असे ठोकून दिले. जातीवंत मासेखाऊ बंगाली लोकांनी त्यावरून हे ब्रिटीश लोक या बाबतीत किती अडाणी आहेत अशी समजूत करून घेतली असेल असे त्याला नंतर वाटू लागले. 

मारिओ आणि नताशा यांची कुटुंबे भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीतून म्हणजे गोवा ते केरळ या भागामधून मुंबईमध्ये आली होती आणि इकडून ते वर्षभरापूर्वीच लीड्सला गेले होते. अजून तरी त्यांचा तिथला सगळा मित्रपरिवार भारतीयच होता. ते स्थानिक लोकांमध्ये मिसळलेले दिसत नव्हते. आपल्याकडल्या बाळाच्या वाढदिवसाला जसे कुणी गोविंद घ्या कुणी गोपाळ घ्या म्हणायला चार सवाष्ण बायका लागतात तसेच बापतिस्म्यासाठी सुध्दा कोणी गॉडफादर गॉडमदर वगैरे लागत असावेत आणि तेवढ्या कामापुरतीच ही स्थानिक ब्रिटीश मंडळी चर्चतर्फे आली असावीत असे त्यांच्या अलिप्तपणाच्या बोलम्यावरून वाटत होते. नताशाच्या बाळंतपणासाठी कोणी मोठी मंडळी भारतातून गेली नसावीत. त्यामुळे स्वतःच्या आणि लहानग्या रीसाच्या प्रकृतीला सांभाळून जेवढे शक्य तेवढे आदरातिथ्य ती करत होती. मारिओच पुढाकार घेऊन सगळे काम करत होता आणि इतर भारतीय मित्र त्याला मदत करत होते. स्थानिक टेक अवे मधून काही भारतीय खाद्यपदार्थ आणि बेकरी किंवा स्टोअर्समधून छान छान केक, कुकीज, वेफर्स वगैरे आणून त्यांनी चांगली मेजवानी दिली. नैवेद्याला खीर किंवा पुरण करावे तसा एक पारंपरिक पदार्थ त्यांनी घरी शिजवला होता आणि त्याची थोडी चंव चाखण्यापुरता तो पानात वाढला होता.

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s

%d bloggers like this: